Wentylacja – jest to cyrkulacja powietrza, z reguły pomiędzy pomieszczeniami a przestrzenią na zewnątrz. Prawidłowo działająca wentylacja jest niezbędna w pomieszczeniach, gdzie przebywają ludzie czy zwierzęta, dopływające z zewnątrz powietrze zapewnia wymianę zużytego i zanieczyszczonego na świeże, niezbędne do oddychania oraz prawidłowej i bezpiecznej pracy urządzeń zużywających powietrze. Jest to szczególnie ważne w sytuacji dodatkowych zanieczyszczeń, takich jak dym papierosowy, opary substancji chemicznych, pyły itp.

Układ samoczynnego przepływu powietrza przez dom nazywa się wentylacją grawitacyjną. Wykorzystuje ona naturalne zjawisko różnicy ciśnień powietrza ciepłego i zimnego wewnątrz i na zewnątrz budynku. O skuteczności powietrza od dołu ku górze decydują np. aktualne warunki pogodowe, właściwe zorganizowanie powietrza zewnętrznego, odpowiednie rozmieszczenie czy wykonanie punktów wyciągowych. Z tego powodu w wielu sytuacjach wentylacja grawitacyjna działa niepoprawnie lub nie działa wcale.

Przy złej wentylacji w domu panuje bardzo suche powietrze, które jest bardzo niebezpieczne dla człowieka, zwłaszcza podczas snu. Może doprowadzić do przesuszenia śluzówki dróg oddechowych,a w konsekwencji do bólu gardła, nieżytu nosa i stanów zapalnych. Ponadto gdy w domu panuje zła wentylacja jesteśmy zmuszeni do otwierania czy rozszczelnienia okien, co wywołuje przeciąg, a jednocześnie jesteśmy skazani na hałas uliczny. Poza tym w domu w którym jest bardzo szczelnie, ciężko usunąć wilgoć, która skrapla się na ścianach. Nadmiar wilgoci w konsekwencji spowoduje pleśnie i grzyby na ścianach i szybszą eksploatacje budynku.

Rekuperator – oznacza dosłownie „odzyskiwacz” Jest to serce centrali wentylacyjnej – wymiennik ciepła, który odbiera ciepło z powietrza wywiewanego z pomieszczeń (odzyskując z niego do 95% ciepła (tj. kuchnia, łazienka, garderoba,) i przekazuje je powietrzu świeżemu na pływającemu do wnętrza budynku (salon, pokoje, sypialnie).

Klasyfikacja systemów wentylacji może być dokonywana ze względu na wiele kryteriów. Do najczęściej stosowanych kryteriów podziału należą: siły powodujące przepływ powietrza, czas działania, sposób organizowania wymiany powietrza, kierunek transportu powietrza względem pomieszczenia, różnica ciśnienia powietrza względem otaczających pomieszczeń, zakres uzdatniania powietrza, prędkości transportu w przewodach nawiewnych, liczba przewodów magistralnych.

Centrala wentylacyjna składa się z dwóch wentylatorów – nawiewnego i wyciągowego, filtrów i wymiennika ciepła -rekuperatora. Rekuperator zbudowany jest z wielu równolegle ustawionych płyt, między którymi są kanaliki, przez które przepływa powietrze. Kanaliki poprowadzone są w ten sposób, że kiedy w jednym ich rzędzie płynie powietrze świeże – zimne, to przez rząd sąsiedni przepływa powietrze wyciągane z pomieszczeń – ciepłe. Przenikające przez płyty ciepło z powietrza usuwanego ogrzewa powietrze nawiewane.

Centrale wentylacyjną najlepiej umiejscowić w centralnej części budynku, ograniczymy w ten sposób długość poziomych odcinków przewodów. Jednak ze względu na szum towarzyszący jej pracy nie powinna być montowana w pomieszczeniu, w którym będą przebywać ludzie. Najkorzystniej jest umieścić ją na strychu lub piwnicy. Wtedy najłatwiej jest rozmieścić czerpnię i wyrzutnię, czyli otwory, przez które jest zasysane świeże powietrze i usuwane zużyte. Czerpnia musi być oddalona od wyrzutni, tak aby powietrze usuwane nie zostało z powrotem zassane przez wentylator nawiewny.

Według normy PN-83/B-03430 strumień objętości powietrza wentylującego dla mieszkań określa się jako sumę strumieni powietrza usuwanego z pomieszczeń kuchni, łazienki, oddzielnego ustępu i ewentualnie garderoby, w temperaturze wewnętrznej zgodnie z PN-82/B-02402, bez uwzględnienia różnicy ciśnień spowodowanej działaniem wiatru.

Wilgoć jest wszechobecna w powietrzu. W mieszkaniu, jeżeli jest jej więcej niż tego potrzebuje człowiek, należy ją traktować jak substancję zanieczyszczającą powietrze. Nadmiar należy usuwać za pomocą wentylacji.
Źródeł wilgoci w mieszkaniu jest wiele. Dostaje się ona do pomieszczenia wraz z powietrzem zewnętrznym, powstaje także w wyniku czynności wykonywanych przez domowników. Kąpiele, pranie, gotowanie produkują najwięcej pary wodnej. Także wszystkie organizmy żywe emitują wilgoć jako produkt metabolizmu.

Orientacyjna intensywność wydzielania pary wodnej:

  • sen lub odpoczynek 50 g/h
  • lekka praca 90 g/h
  • ciężka praca 150 g/h
  • szybki taniec 340 g/h
  • kąpiel w wannie 1000-1100 g/h
  • kąpiel pod prysznicem 1500-1700 g/h
  • suszenie bielizny (jeden wsad do pralki) 2000 g/h
  • gotowanie (jeden posiłek) 1000-2000 g/h

– filtruje powietrze (mniej kurzu w budynku),
– skutecznie usuwa przykre zapachy,
– nie występują przewiewy, przeciągi (brak potrzeby uchylania bądź rozszczelnienia okien)
– likwiduje hałas uliczny,
– eliminuje nadmierną ilość pary wodnej z pomieszczeń (ochrona konstrukcji budynku),
– umożliwia stały dopływ świeżego powietrza,
– odpowiednia ilość wymian powietrza gwarantuje dostarczenie potrzebnej ilości tlenu i jednocześnie usunięcie wilgoci z pomieszczenia
– usuwa nadmiar CO2
– gwarantuje znaczną oszczędność w kosztach ogrzewania,
– zapewnia stałą wentylację budynku nie wymagającą otwierania czy rozszczelnienia okien, jak również nie wymaga korzystania z tradycyjnych kominów wentylacyjnych

Aby odpowiednio dobrać centralę, aby była ona jak najbardziej wydajna i efektywna, trzeba dopasować ją do kubatury budynku, ilości osób tam przebywających oraz ilości urządzeń sanitarnych. Parametry wydajności są indywidualnie dobierane do każdego budynku.

Gruntowy Wymiennik Ciepła – jest to system odzysku ciepła ukrytego w ziemi. W ziemi na pewnych głębokościach panuje stała temperatura przez cały rok wahająca się od 4do 8 st. Celsjusza. W ziemi zakopane są rury z roztworem glikolu, który odbiera temperaturę z gruntu i przekazuje ją świeżemu powietrzu napływającemu do budynku Dobrze wykonany GWC schłodzi latem powietrze wchodzące do budynku z +32 do nawet zaledwie + 15 stopni, a zimą ogrzeje do temperatury dodatniej.

ZWC – Ziemny Wymiennik Ciepła w postaci 200 mb rur polietylenowych z roztworem glikolu krążącym 1,5m pod ziemią odbiera stała temperaturę gruntu ok 4-8 st. C. Świeże powietrze z czerpni kierowane jest do centrali wentylacyjnej. Zanim jednak tam dotrze, przechodzi przez Wymiennik CIECZ-POWIETRZE, gdzie następuje przekazanie temperatury roztworu glikolu. Dzięki temu zimą powietrze ogrzewa się do temperatury powyżej 0oC, a latem – schładza.

– przyjemny chłód latem pozyskany bez pomocy klimatyzatorów
– poprawa jakości powietrza w domu
– gwarantuje znaczną oszczędność w kosztach ogrzewania zimą
– filtruje powietrze, gwarantuje wysoka higienę powietrza
– bez obsługowy, niezawodny system

Wentylatory instalacji nawiewno-wywiewnej przy pracy pośredniej pobierają ok. 150W.
Do zasilnia centrali potrzebujemy instalacji elektrycznej z gniazdkiem i uziemieniem ochronnym 230V.

Samo użytkowanie rekuperatora nieznacznie podwyższy rachunki za prąd (rocznie ok. 180 zł). Dodatkowo trzeba uwzględnić koszty serwisu, którego musimy dokonywać przynajmniej raz w roku. Serwis zapewni sprawne działanie instalacji, jednak musimy za niego zapłacić ok. 300-350 zł i to dopiero po okresie gwarancji wykonanych przez nas prac. Co 3-4 miesiące trzeba także wymienić filtry, co daje dodatkowy koszt ok. 150 zł rocznie. Jednak w wybranych rekuperatorach filtry mogą być wielokrotnego użytku.

Instalacje wentylacji z odzyskiem ciepła najlepiej przewidzieć już na etapie projektowania,ponieważ przy zastosowaniu centralnego systemu wentylacji mechanicznej konieczne jest wygospodarowanie znacznej przestrzeni na kanały wentylacyjne. Ze względów estetycznych powinny one pozostać ukryte, wówczas na tym etapie można wcześniej przewidzieć miejsce prowadzenia przewodów izolacyjnych, jednocześnie można zaplanować lokalizacje centrali, czerpni, wyrzutni, a także zrezygnować z budowy niepotrzebnych kominów wentylacyjnych, dobrać odpowiednie okna.

Jeżeli jesteśmy właścicielami domu parterowego z poddaszem nieużytkowym to system wentylacji możemy zamontować w gotowym i zamieszkałym już budynku. Domy piętrowe wymagają dodatkowych prac związanych z zabudową przewodów. Zawsze jednak trzeba liczyć się z koniecznością wykonania otworów w stropy.